«Εν αρχή ην ο Λόγος»

Την Πέμπτη 28 Οκτωβρίου ο Mark Zuckerberg, ιδρυτής του Facebook, ανακοίνωσε την δημιουργία του Meta (διαβάζεται «Μέτα» παρόλο που προέρχεται από το Ελληνικό «Μετά»). Η πλήρης ονομασία θα είναι Metaverse από το πρώτο συνθετικό Meta και την κατάληξη verse, όπως Universe. Και έτσι το Meta φιλοδοξεί να είναι το Σύμπαν «πέρα από» το Σύμπαν.  Και το παγκόσμιο Internet πήρε φωτιά με εκατομμύρια συζητήσεις γύρω από αυτό. 

Έχει καιρό να γίνει μια νέα επανάσταση στο χώρο της πληροφορικής και του Internet. Κάτι ρε παιδί μου που να πεις ένα μεγαλοπρεπέστατο Αμερικάνικο «Ουάου!» και να δώσει τέτοια οφέλη στο κοινό που να είναι από την αρχή εμφανές ότι είναι «προϊόν ανάγκης».

Ανάγκη ήταν οι γρήγορες ταχύτητες Internet και η μετάβαση από τον χαλκό στις οπτικές ίνες. Έγινε… και εξελίσσεται. 

Ανάγκη ήταν η εξέλιξη των οθονών. Έγινε… και προχωράει.

Ανάγκη ήταν η μεταφορά του Internet στα κινητά και η εξέλιξη των mobile συσκευών (smartphones, tablet, laptop). Έγινε… και επίσης προχωράει.

Και αφού πέρασε το Internet σε ατομικό mobile επίπεδο απογειώθηκε και η επικοινωνία μέσω κλειστών κοινοτήτων δικτυακών τόπων που έγιναν γνωστά και καθιερώθηκαν ως «Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης». Πολλές ως σήμερα οι παραλλαγές τους, παρόμοιος όμως και ο σκοπός τους, να φέρουν κοντά άτομα με κοινές ιδέες, γνωστούς ή φίλους που σε μια ομάδα καλύπτουν την ανάγκη επικοινωνίας τους και ίσως τα όποια ναρκισιστικά ψήγματα αυταρέσκειας που κουβαλάνε.

Τέτοιες ανάγκες οδήγησαν στην εξέλιξη του διαδικτύου όπως είναι σήμερα και είναι πλέον κατανοητός ο τρόπος και η χρονική διαδρομή έως το σήμερα.

Όμως, κάτι αλλάζει. Το Facebook, η μεγαλύτερη εταιρεία – πάροχος τέτοιων Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης (Facebook, Instagram, WhatsApp, κ.α.) χτυπημένο από διάφορες αναποδιές των τελευταίων ετών, όπως νομικές περιπέτειες και υπέρογκα πρόστιμα, ή τεχνικά προβλήματα και θέματα ασφάλειας δεδομένων, αποφάσισε να ανακοινώσει κάτι μεγάλο, κάτι που θα έδινε νέα πνοή στην εταιρεία και θα ενθουσίαζε τους λάτρεις της τεχνολογίας. Και έτσι γενηθήτω Meta!

  • Ένας παράλληλος εικονικός κόσμος
  • Τρόπος εικονικής δικτύωσης & επικοινωνίας
  • Τρόπος εικονικής διασκέδασης
  • Σύνδεση πραγματικού κόσμου και διαδικτυακής πληροφορίας
  • Νέοι τρόποι αλληλεπίδρασης, εισαγωγής και παρουσίασης δεδομένων

Τι θα είναι το Meta

Εν συντομία θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι «ένα νέο Internet». Θα είναι ένα παγκόσμιο σύστημα εικονικής πραγματικότητας όπου τα άτομα που θα συμμετέχουν σε αυτό θα βρίσκονται σε περιβάλλοντα όπως τα «workrooms», όπου οι συμμετέχοντες θα εμφανίζονται με την μορφή Avatar. Τα περιβάλλοντα αυτά θα είναι είτε εργασιακοί χώροι, είτε χώροι διασκέδασης, εμπορικοί χώροι και ότι άλλο που έχει να κάνει με πιστεύω, πάθη, ανάγκες, και ειδικές κοινότητες ανθρώπων. Οι δυνατότητες εφαρμογής είναι άπειρες, εξ ου και το νέο λογότυπο που φαίνεται σαν ένα layer σε ταλάντωση αλλά υπό γωνία φαίνεται σαν το μαθηματικό σύμβολο για το άπειρο.

Στο παιχνίδι του Meta-κόσμου είναι απαραίτητος κάποιος νέος εξοπλισμός όπως γυαλιά, smart watch, smart rings και ίσως νέες συσκευές input δεδομένων. Φανταστείτε πως αυτό θα μπορούσε να έχει εφαρμογή σε ένα εμπορικό κέντρο (Mall) ή σε μια εμπορική οδό (πχ. Ερμού, Τσιμισκή) όπου κάθε κατάστημα θα παρέχει extra πληροφορία και στον παράλληλο κόσμο του Metaverse. Φανταστείτε πως θα μπορούσαν να συνεργαστούν και να δουλέψουν από απόσταση (τηλεργασία) επαγγελματίες από διαφορετικές πόλεις ή ακόμα και χώρες, μειώνοντας έτσι δραστικά το κόστος μετακίνησης και το περιβαντολογικό αποτύπωμα που αυτό θα είχε για το σύνολο.

Ναι, η τεχνολογία είναι καλή και μπορεί να γίνει ακόμα καλύτερη! Σε μερικά χρόνια αν διαβάσει κανείς αυτές τις γραμμές θα σκεφτεί πόσο παλαιολιθικά ήταν όλα στην εποχή μας. Είχαν οθόνες ρε φίλε, εμείς τώρα έχουμε ολογράμματα. Είχαν πληκτρολόγια, εμείς τώρα απλά δίνουμε φωνητικές εντολές. Είχαν κάμερες στα κινητά, τώρα εμείς απλά έχουμε γυαλιά με οθόνη και ενσωματωμένη κάμερα. Το μέλλον είναι τόσο κοντά, ισχύει όμως το ίδιο και για την Ελλάδα;

Πως εξελίχθηκε το Internet στην Ελλάδα πριν το Meta;

Το Internet ήρθε στην Ελλάδα στην ουσία το 1996 με πρώτη την Compulink (http://web.archive.org/web/19961101060141/http://www.compulink.gr/) να κατασκευάζει τα πρώτα Ελληνικά site. Στην Θεσσαλονίκη η SparkNet ήταν λίγο αργότερα από τους πρώτους παρόχους για να ακολουθήσουν η FORTHNET, η HOL, η OTENET. Έχοντας ζήσει την εποχή αυτή με τα πρώτα Internet café στην Κατερίνη και στο Κιλκίς (1ο και 2ο στην Ελλάδα), του IRC #hellas, του negotiation των πρώτων modem και της ρομαντικής επανάστασης του Millenium, θυμόμαστε ακόμα πως μας χτυπούσαν φιλικά στον ώμο όταν μιλούσαμε για το μαγικό Internet όταν ακόμα μερικές τράπεζες είχαν τηλέτυπα με χαρτοταινίες.

Το 2004 ξεκινά το Facebook και τρία χρόνια μετά το 2007 είχε υπερκεράσει τα chat rooms κάθε μορφής γιατί τα smartphones έφεραν τους φίλους μας πιο κοντά. Με το Facebook μοιραστήκαμε φωτογραφίες, βίντεο και προσωπικές στιγμές. Το 2009 μικροί μεγάλοι, Kardashian περσόνες, εραστές και wannabe πολιτευτές βρίσκονται καθημερινά στο “καφενείο η Ελλάς”, τι δηλαδή μόνο ο Ομπάμα θα χρησιμοποιεί τα Social; Σε πέντε μόλις χρόνια τα Social έβγαλαν πρόεδρο στις ΗΠΑ, ξεκίνησαν την Αραβική Άνοιξη στην Τυνησία το 2010 και συμμετείχαν σε όλες τις κινητοποιήσεις ανθρώπων από τότε έως σήμερα.

Η δυναμική των Social Media έγινε πλέον κατανοητή από τις μεγάλες διαφημιστικές στην Αθήνα και ελάχιστες στην Θεσσαλονίκη που ανακάλυψαν το Ελντοράντο των Pay Per Click διαφημίσεων. Για την στροφή αυτή στο Internet βοήθησε και η οικονομική κρίση, αφού η διαφήμιση στο διαδίκτυο είναι πιο οικονομική και μετρήσιμη από άλλες παραδοσιακές μεθόδους όπως η τηλεόραση και το ραδιόφωνο.

Για να έρθουμε στο σήμερα του Ελληνικού Internet, εικοσιένα χρόνια μετά το Millennium κι όμως τα αυτοκίνητα δεν πετάνε ακόμα με αντιβαρύτητα. Μόλις το 18% των Ελληνικών επιχειρήσεων έχει αυτόνομη παρουσία στο Internet με site ή eshop (ήταν 16% το 2019 όταν άρχισε η πανδημία COVID19). Το τρένο της πληροφορικής πέρασε γρήγορα από τους σταθμούς των 40, 50 και 60 που είναι συνήθως οι παραγωγικές ηλικίες που παίρνουν τις αποφάσεις στις Ελληνικές επιχειρήσεις. Η γενιά του Millenium όμως έρχεται με φόρα, θυμό και απαιτήσεις. Με φόρα γιατί θέλει να φτάσει γρήγορα ψηλά. Με θυμό γιατί χρεώνει στους προηγούμενους την οικονομική ύφεση, την ξενιτιά και τις ευκαιρίες που δεν της δόθηκαν, παρόλο που στην αποφοίτηση τους έλεγαν ότι “είναι οι καλύτεροι”. Και έτσι έχουν απαιτήσεις όχι απλά προσδοκίες!

Η γενιά των Millennials είναι computer freaks, περισσότερο smartphone freaks, είναι καλύτερα δικτυωμένοι με συνομηλίκους τους τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό και έχουν μάθει να λειτουργούν σε ένα πολυπολιτισμικό περιβάλλον. Τι καλύτερο υπόβαθρο για να αναπτυχθεί ένα καινούργιο Internet που θα ξεφύγει από τις δύο διαστάσεις ενός φυλλομετρητή (browser) και θα φέρει σε τρεις διαστάσεις κάθε πληροφορία.

Τι θα αλλάξει στην Ελλάδα με το Meta;

Αν δεν υπάρξει πισωγύρισμα από λόγους ανωτέρας βίας που θα αλλάξουν τις προτεραιότητες του κοινού στην χώρα (πχ. νέα οικονομική κρίση, ένοπλες καταστάσεις, τεράστιες φυσικές καταστροφές), στην γειτονιά ή ακόμα και στον πλανήτη (γιατί πλέον οι επιπτώσεις διαχέονται ταχύτητα), τότε η Meta εποχή ΠΟΛΥ ΓΡΗΓΟΡΑ θα υιοθετηθεί από τους νέους και στην συνέχεια από το μεγαλύτερο κοινό. Υπάρχει ένα τεράστιο έτοιμο και ανυπόμονο κοινό γι’ αυτό. Στην Ελλάδα κάποτε υπήρχε μια χρονοκαθυστέρηση αρκετών μηνών (6-12) για να εμφανιστούν οι τεχνολογικές εξελίξεις. Κατόπιν, μεσολαβούσαν αρκετά χρόνια μέχρι να περάσουν στην παραγωγική μηχανή, στο κράτος και στις επιχειρήσεις και να εφαρμοστούν κατά κόρον από αυτές.

Meta avatar σε δημόσια υπηρεσία

Για παράδειγμα, το τηλέτυπο που δεν έφτασε ποτέ στον απλό κόσμο κάναμε δεκαετίες να το ξεφορτωθούμε. Στην Ελλάδα βέβαια το είδαν μόνο οι τράπεζες, οι πρεσβείες και ο στρατός. Το fax, που έφτασε στα σπίτια μιας μερίδας του κοινού, έχει μερικά μόλις χρόνια που καταργήθηκε από τις κρατικές υπηρεσίες και τις επιχειρήσεις δίνοντας την θέση του στο email πολύ πιο γρήγορα απ’ οποιοδήποτε προηγούμενο μέσο μετάδοσης. Σήμερα ζούμε στην εποχή των δυναμικών site με βάσεις δεδομένων. Ηλεκτρονικά καταστήματα διασυνδέονται μεταξύ τους, με τράπεζες και κρατικές υπηρεσίες. Οι κρατικές δομές έχουν ανεξάρτητα συστήματα με ξεχωριστές βάσεις δεδομένων. Η διαλειτουργικότητα και η διασύνδεση αυτών των βάσεων δεδομένων είναι το ζητούμενο και το στοίχημα μιας δαιδαλώδους μηχανής που διαρκώς παράγει γραφειοκρατία. Σκεφτείτε πως ακόμα δεν εφαρμόζεται η ψηφιακή υπογραφή στο μεγαλύτερο μέρος των συναλλαγών.

Σε αυτές τις συνθήκες θα καταφέρει το Meta να μπει για τα καλά στην ζωή μας; Θα κυριαρχήσει στις εμπορικές συναναστροφές και θα περάσει με κάποιο τρόπο και σε κρατικές υπηρεσίες; Θα αντικατασταθούν οι πρόχειρες ανακοινώσεις των κολλημένων ανακοινώσεων σε Α4 (πολλές φορές χειρόγραφες ή ανορθόγραφες) με αναδυόμενα tooltips και follow the line ορατά μόνο στον virtual κόσμο του Meta; Θα φτάσουμε ποτέ μπροστά σε ένα καλοπροαίρετο avatar δημόσιου υπαλλήλου που θα αναλάβει να μας συνοδεύσει και να μας εξυπηρετήσει; – Οι παλαιότεροι ίσως θυμούνται τους κλητήρες και τους κουστουμαρισμένους “γραμματικούς” (συνήθως πρόσφυγες του 1922) που είχαν τελειώσει λύκειο και μπορούσαν να συντάξουν κάποια αίτηση σε ένα διπλωμένο τεράστιο φύλλο γεμάτο από χαρτόσημα. Κάθε υπηρεσία είχε στην είσοδο τους δικούς της “γραμματικούς” γιατί ένα μεγάλο μέρος του κοινού ήταν οριακά αναλφάβητο και η επίσημη γλώσσα η καθαρεύουσα.

Η νέα εποχή του Meta αν δεν είναι το ίδιο προσιτή σε όλους θα δημιουργήσει τις ίδιες ανισότητες. Θα δημιουργήσει όμως και έναν καινούργιο τρόπο σκέψης και αλληλεπίδρασης. Ως Έλληνες έχουμε απεριόριστη φαντασία να δημιουργήσουμε, να υιοθετήσουμε τα θετικά φιλτράροντας την διεθνή πρακτική και να προσαρμόσουμε στην τοπική αγορά όσα αυτή μπορεί να αντέξει. Η κρατική πρόθεση δεν το ίδιο αναμενόμενη όμως οι τεχνολογικές εξελίξεις πιέζουν και τους πιο συντηρητικούς κύκλους που λαμβάνουν αποφάσεις. Γι’ αυτό θεωρούμε πως η νέα πραγματικότητα, εικονική ή μη, θα περάσει ακόμα πιο γρήγορα σε κοινή χρήση. Το μέλλον είναι κιόλας εδώ! Το μόνο που μένει είναι να έχουμε ανοιχτές τις κεραίες μας.

Στην IPS έχουμε πάθος με την τεχνολογία της πληροφορίας. Έχουμε ζήσει όλες τις συσκευές μετάδοσης, τα πρώτα δίκτυα και όλη την εξέλιξη του διαδικτύου. Αυτή η πολύτιμη εμπειρία μας βοηθά να σχεδιάσουμε νέες υπηρεσίες και να τροποποιήσουμε την γραμμή παραγωγής μας ώστε να μπορούμε να ανταποκρινόμαστε άμεσα σε κάθε εξέλιξη. Στην IPS θα βρείτε τον πολύτιμο συνεργάτη σας για ότι αφορά την προβολή στο διαδίκτυο σε κάθε του μορφή, πριν ή Meta και για πολύ πολύ ακόμα. Σας περιμένουμε να συζητήσουμε τις δικές σας ανάγκες προβολής στο Internet και να προτείνουμε εφικτές και οικονομικές λύσεις.

Άδεια Creative Commons
Το έργο με τίτλο «Το Metaverse (Meta) και τι αναμένεται στην Ελλάδα» από τον δημιουργό Νικόλαο Πατρώνη διατίθεται με την άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού-Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 Διεθνές .
Βασισμένο σε έργο στο https://www.ipsnet.gr/metaverse-in-greece/.